YASAKLANAN BİLGİLERİ TEMİN ETME SUÇU (TCK 334)
5237 sayılı TCK’nun 334. maddesi, resmi makamların kanun ve düzenleyici işlemler çerçevesinde açıklanmasını yasakladığı ve özelliği gereği gizli tutulması gereken bilgileri temin etme suçunu düzenlemektedir. Bu suç, 765 sayılı ETCK’nun 132. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiş olup maddenin üçüncü fıkrası, suçun basit halini; son fıkra ise ağırlaştırılmış halini kapsamaktadır.
KORUNAN HUKUKİ DEĞER
TCK 334. madde ile korunan hukuki değerler devlet menfaatine yönelmekte olup “milli güvenlik”, “milli savunma” ve “kamu yararı” olarak kabul edilmektedir.
MADDİ UNSURLAR
SUÇUN KONUSU
Devlet kurumlarının, her türlü bilgiyi açıklamayı yasaklama yetkisi sınırsız değildir ve keyfi değildir. Suçun oluşması için, kanun ve düzenleyici işlemlerle yetkili makamlara ilgili bilginin açıklanmasını yasaklama yetkisi verilmiş olmalıdır. Suçun maddi konusu, yetkili makamların yayın ve açıklanmasını yasakladıkları bilgilerdir.
Ayrıca, bu bilgilerin gizli kalmasının gerekliliği kesinlikle zorunlu olmalıdır. Herhangi bir bilginin yayılması yasaklandığında otomatik olarak bu suçun işlendiği düşünülmemelidir. Bilgilerin, yetkisi olmayan kişilerin eline geçmesi durumunda devlet güvenliğini veya milli güvenliği tehlikeye atabilecek nitelikte olmaları gerekmektedir.
FAİL VE MAĞDUR
Kanun, “… bilgileri temin eden kimse …” ifadesiyle, bu suçun faili olarak hem vatandaşları hem de yabancıların olabileceğini belirtmektedir.
Suçun mağduru ise gizli kalması gereken bilginin, düzenleyici işlemle, gizli kalmasını sağlayan makamdır[1].
FİİL VE İLLİYET BAĞI
Suçu oluşturan fiil kanunda yalnızca “temin etmek” olarak belirtilmiş olup temin etmek sözlükte “sağlamak”, “elde etmek”, “tedarik etmek” biçiminde açıklanmıştır.
Gizli kalması gereken bilgileri temin etmede kullanılmış olan araçların ve yöntemlerin bir etkisi yoktur. Suç bilgilerin elde edilmesiyle tamamlanır. Örnek olarak, tesadüfen askeri bir şifrenin elde edilmesi suç sayılmasa da bu şifrenin çözümünü arayıp bulmak ve bunun sonucunda çözülmesiyle suç oluşmuş olmaktadır. Üstelik suçun tamamlanması için temin edilen gizli bilginin başkasına aktarılmasına veya bu eylemden menfaat edilmesi aranmaz[2].
Bu anlamıyla failin icra hareketlerini gerektiren bir suçtur. İcrai suç, gerçekleştirilen fiil veya eylem sonucunda doğrudan ortaya çıkan suçtur. Bu tür suçlarda, suçun işlenmesi için girişilen eylem veya davranışın kendisi suç oluşturur[3]. Suçun oluşması için failin aktif olarak harekete geçip gizli bilgiyi elde etmeye yönelik eylemlerde bulunması gerekmektedir.
Bazı kişiler tarafından bilinen, özünde devlet sırrı niteliği taşımayan fakat niteliği itibariyle gizli kalması gereken askerî bir bilginin ki bu bilgi askerî bir anlaşma, askerî ihalenin ayrıntıları, vb. olabilir, onu bilmeyen başka kişilere yayılmasının yasaklanması konuya örnek olarak verilebilir.
MANEVİ UNSUR
Yasaklanmış bilgileri temin etme suçu, genel kast kapsamında işlenebilir. Failin yetkili makamlar tarafından açıklanması yasaklanmış bilgi olduğunu biliyor olması ve bu bilgiyi elde etmeyi amaçlıyor olması gereklidir.
HUKUKA AYKIRILIK UNSURU
Suçun bir diğer unsuru olarak hukuka aykırılığa baktığımızda bu unsur, gerçekleştirilen fiile hukuk düzeni tarafından cevaz verilmemesi; fiilin tüm hukuk düzeni ile çelişki ve çatışma hâlinde olmasıdır. Fakat istisnai hâllerde hukuk düzenimiz, hukuka uygunluk nedenleri olarak tanımladığımız durumlarda şartların sağlanması halinde fiil artık suç teşkil etmez ve hukuka aykırılığı ortadan kaldırır[4].
Hukuka uygunluk nedenleri sınırlı sayıda olmayıp fiili hukuken meşru konuma getirecek durumlar meydana gelebilmektedir. Mevcut suç özelinde açıklanması yasaklanan ve niteliği gereğince gizli kalması gereken bilginin, emir veya kararla gizliliğinin kaldırılması durumunda, bilginin temin edilmesi hukuka aykırılık teşkil etmeyecektir.
NİTELİKLİ HALLER
Yasaklanan bilgileri temin etme suçunu düzenleyen 334. maddenin ikinci fıkrasında suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hali düzenlenmiştir. Failin yasaklanan bilgileri temin etmesi, devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeyle karşı karşıya bırakmış ise faile daha ağır bir cezanın verilmesi öngörülmüştür.
SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ
TEŞEBBÜS
Suç, bilginin elde edildiği yer ve zamanda tamamlanır ve kullanılan vasıtalar ne olursa olsun, bilginin elde edilmesiyle suç oluşur. Bu anlamda failin gizli bilgileri temin etmeye yönelik hareketlerinin parçalara bölünebilir olması durumunda teşebbüsün mümkün olacağını söyleyebiliriz.
Örneğin, gizli bir vesikanın veya bir makinenin veya bir mevkiinin fotoğrafını alırken fiil tamamlanmadan failin yakalanması örnek olarak gösterilebilir.
İŞTİRAK
Birden fazla kişinin açıklanmanın yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri temin etmesi durumunda müşterek faillik söz konusu olacaktır. Azmettirme ve yardım etme yani suça diğer iştirak halleri söz konusu olabilir ve bu durumda genel kurallar geçerlidir. Bu bağlamda, Türk Ceza Kanunu’nun 37-39. maddeleri uygulama alanı bulacaktır.
İÇTİMA
Temin etmede kullanılan vasıta başka bir suça vücut verirse gerçek içtima hükümleri uygulanır. Olayın gerçekleşme hali kapsamında gündeme gelen suçlar yönünden TCK’nun 42-44 hükümleri uygulanacaktır. Failin kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri bir suçun işlenmesi kararı kapsamında farklı zamanlarda birden fazla kez işlemesi durumunda TCK’nun 43. maddesi gereğince cezasında artırıma gidilecektir.
Failin açıklanmanın yasaklı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri temin etmesi sonucu yalnızca yasaklı bilgileri temin etme suçunu işlemeyip farklı suçlar da söz konusu ise TCK’nun 44. Maddesi uyarınca fikri içtima hükmü gündeme gelecektir.
YAPTIRIM VE MUHAKEME USULÜ
TCK’nun 334. maddesinde düzenlenen yasaklanan bilgileri temin etme suçunun soruşturulması re’sen görülmektedir ve kovuşturulması ise görevli ağır ceza mahkemelerinde görülmektedir.
Kanunda öngörülmüş olduğu üzere faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası, ikinci fıkrasında düzenlenen nitelikli hali için faile beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir. Bu suça uygulanacak olan dava zamanaşımı süresi 15 yıldır.
Av. Maşallah Maral
(Bu yazı, Avukat Maşallah MARAL tarafından https://www.masallahmaral.com/ sitesinde yayınlanması için kaleme alınmıştır. Kaynak gösterilse dahi yazının tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan yazısının bir bölümü, aktif link verilerek kullanılabilir. Yazarı ve kaynağı gösterilmeden kısmen ya da tamamen yayınlanması şahsi haklara ve fikri haklara aykırılık teşkil eder.)
KAYNAKÇA
ARTUK Mehmet Emin , GÖKCEN Ahmet, v.dğr., Ceza Hukuku Genel Hükümler, Adalet Yayınları, 13.Baskı.
CENTEL Nur, ZAFER Hamide, ÇAKMUT Özlem, Türk Ceza Hukukuna Giriş, Beta Yayınları, 9.Bası,
DEMİRBAŞ Timur, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 8. Baskı..
HAFIZOĞULLARI Zeki, KÜÇÜKTAŞDEMİR Özgür, Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk, Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2.sayı, 2015.
YAYLA Mehmet, Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk, Seçkin Yayınları, Ankara,2012.
ARTUK Mehmet Emin, GÖKCEN Ahmet, v. dğr., Gerekçeli Ceza Kanunları, Adalet Yayınları, 18. Baskı, Ankara,2017.
DEMİRBAŞ Timur, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 8. Baskı
[1] HAFIZOĞULLARI Zeki, KÜÇÜKTAŞDEMİR Özgür, Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk, Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2.sayı, 2015, s.158.
[2]YAYLA Mehmet, Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk, Seçkin Yayınları, Ankara,2012, s.264-265.
[3] ARTUK Mehmet Emin , GÖKCEN Ahmet, v.dğr., Ceza Hukuku Genel Hükümler, Adalet Yayınları, 13.Baskı, s.320-321.
[4] DEMİRBAŞ Timur, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayınevi, 8. Baskı, s.254.
